Licznik odwiedzin: 65732
Z kraju i ze świata      
   

2020-10-05 ULĘGAŁKA Z WĄPIERSKA / THE WILD PEAR FROM WĄPIERSK   


  

Krzysztof Borkowski

Grusze pospolite nazywane bywają również gruszami polnymi, dzikimi i, rzadziej, „ulęgałkami”. Taka właśnie stara ulęgałka, jedna z najokazalszych w Polsce, rośnie w Wąpiersku koło Lidzbarka w województwie warmińsko-mazurskim. Była wymieniana w wykazach pomników przyrody już w 1989 r. Chochlik drukarski utworzył wtedy nowy gatunek gruszy – Pyrus communia.

Trudno bez dokładnych badań ocenić jej wiek, ale sądząc po wymiarach, jest jedną z najstarszych królowych polskich miedz - może mieć sto lub więcej lat, a stan zdrowotny, jak na wiekową damę, jest niezły. Jej pień rozwidlał się kiedyś na trzy konary. Dwa z nich, które przetrwały, tworzą dzisiaj regularną koronę. Po trzecim pozostał duży, sięgający gruntu otwór w zachodniej części pnia, przez który widać jego spróchniałe wnętrze.

Polne grusze były i są ozdobą wiejskiego krajobrazu, a w trudniejszych czasach dawały ludziom pożytek w postaci owoców i twardego drewna. Tak o nich pisał prof. Władysław Bugała: „Stanowiły charakterystyczny element krajobrazu rolniczego wielu okolic Polski…. bardzo wytrzymałe na suszę i wszelkie zanieczyszczenia powietrza oraz mało wymagające co do gleby… Bardzo malownicze w okresie kwitnienia, a także jesiennego przebarwienia liści…ulubione miejsce schronienia i gniazdowania dla wielu ptaków.” (Drzewa i krzewy dla terenów zieleni, PWRiL, W-wa 1991).

Nic więc dziwnego, że ulęgałki, mając tyle zalet, cieszą się powszechną sympatią, co, niestety, nie przekłada się na ich liczebność. Jest ich po prostu, z różnych powodów, coraz mniej. Ale ulęgałce z Wąpierska, pomijając naturalne procesy starzenia, nic złego, na szczęście, nie zagraża.

Mieszkańcy wsi są dumni z posiadania na swoim terenie tak okazałego pomnika przyrody, a zamontowane na gruszy stalowe ściągacze świadczą o wykonywanych zabiegach konserwatorskich.

Ze względu na rozległość miejscowości odnalezienie ulęgałki bez dokładniejszych informacji nie jest łatwe. W poszukiwaniu pomogła wizyta w Sołectwie. Pani Sołtysowa, pod nieobecność męża, określiła dokładnie jej lokalizację i zapewniła pomoc gospodarza, który mieszka w sąsiedztwie gruszy i się nią opiekuje.

Grusza z Wąpierska ma obecnie wysokość około 16 m i 441 cm obwodu pnia na wys. 1,1 m nad gruntem. GPS: N 53,3210 E 19,8417

Przewodniczący Sekcji


  

One of the largest wild pears in Poland grows in the village of Wąpiersk in the Warmian-Masurian Voivodeship. This species of pear is sometimes called "ulęgałka". The word "ulęgałka" means "wild pear mellowed by lying on the ground". The tree is approximately 16 meters high and the trunk is 441 cm in circumference at the hight of 1.1 m, GPS: N 53.3210 E 19.8417.

2020-10-05
Ulęgałka z Wąpierska

2020-10-05
Ulęgałka i jej dobrzy sąsiedzi, pp. Józef Zawadzki i jego wnuk, Cezary Kraszewski

2020-10-05
Pień od zachodu

2020-10-05
Ulęgałki

2020-10-05
Grusza z Wąpierska w wykazie PP

Wstecz